Bệnh phong cùi là gì? Dấu hiệu của bệnh phong cùi

Bệnh phong cùi là một bệnh rất khó chữa khiến cho người bệnh bị gặp phải tâm lý nhiều. Trước đây bệnh phong thường bị xã hội xa lánh và cô lập nhưng hiện nay họ cần phải có cách nhìn nhận đúng đắn để người bệnh có thể hòa nhập hơn. Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Tìm hiểu bệnh phong cùi là bệnh gì?

Dấu hiệu bệnh phong cùi

Bệnh phong cùi là bệnh phong hay là bệnh hủi, là một bệnh truyền nhiễm do trực khuẩn Hansen gây nên. Căn bệnh này thường gặp ở trẻ em hơn là người lớn và chúng thường kéo dài trong nhiều năm với những triệu chứng bất thường.

  • Bị mất cảm giác ở bàn tay bàn chất và có thể cụt dần
  • Trên da có xuất hiện những nốt hình tròn, màu nhạt và có kích thước to nhỏ khác nhau
  • Trường hợp mà vi khuẩn bệnh phong lan lên mặt thì có thể khiến cho da mặt bị dày cộm, nổi nhiều cục, rụng lông mày và đồng thời cũng khiến mắt bị tổn thương dẫn đến mù hoàn toàn
  • Với nam giới có thể bị vô sinh hay gặp các vấn đề về sinh lý.
  • Thời xa xưa thì bệnh phong được coi như bệnh thế kỷ, bị người khác miệt thị do những triệu chứng ghê gớm của bệnh gây nên mà còn do nguyên nhân lây nhiễm bệnh này. Do vậy mà những người mắc bệnh phong thường bị xa lánh, tách biệt và bị xua đuổi.

Phân loại nhóm bệnh phong cùi:

  • Bệnh phong nhóm bất định: xuất hiện một vài tổn thương phẳng đôi khi tự lành hoặc có thể bị tiến triển nặng hơn.
  • Bệnh phong củ: gây ra một vài tổn thương phẳng, một vài tổn thương rộng gây ra triệu chứng mất cảm giác, ảnh hưởng đến thần kinh. Càng lâu dần thì bệnh càng nặng nhưng cũng có thể tự lành
  • Bệnh phong nhóm trung gian gần củ: chúng có thể gây tổn thương tương tự như bệnh phong củ nhưng nhiều và nhỏ hơn, ít gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh, có thể dai dăng hoặc tiến triển thành loại nặng hơn
  • Bệnh phong nhóm trung gian: xuất hiện các mảng đỏ, tê, nổi hạch; có thể thoái lui dai dẳng hoặc cũng có thể tiến triển nặng hơn
  • Bệnh phong nhóm trung gian gần u: Một số tổn thương bao gồm tổn thương phẳng, u to lên xuất hiện các mảng và các nốt. Có thể khiến bệnh nhân bị mất cảm giác
  • Bệnh phong thể u: gây ra một số tổn thương với vi khuẩn, có thể gây rụng tóc, làm tổn thường dây thần kinh, yếu chân tay, biến dạng…

Những nguyên nhân bệnh phong cùi là gì?

Theo các dược sĩ của Trường Cao Đẳng Y Dược HCM, Bệnh phong do một loại vi trùng Mycobacterium Leprae. Đây là bệnh rất kho lây lan và có thời gian ủ bệnh kéo dài do vậy mà rất nhó có thể xác định được bệnh nhân nhiễm bệnh thời gian nào. Thường trẻ em và người cao tuổi dễ bị mắc bệnh hơn.

Bệnh phong có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng nhưng thường gặp nhất là bệnh phong củ và phong u. Hai dạng này sẽ được chia ra nhiều loại khác nhau hơn nữa nhưng đặc điểm chung của hai dạng trên là chúng đều gây tổn thương da và những tổn thương nặng nề, tạo ra những cục u lớn ngoài da khiến cho người bệnh bị dị dạng méo mó

Trên thực tế thì cả hai dạng bệnh phong trên đều gây ra tổn thương các dây thần kinh ngoại biên( nhất là ở các chi) khiến cho bệnh nhân bị mất cảm giác ngoài da và yếu liệt các cơ từ từ. Điều này khiến cho bệnh nhân hay gặp phải chấn thương tại tay và chân, rồi dần mất hẳn bàn tay, hay bàn chân của mình.

Bệnh phong có thể gặp ở bất kỳ nơi đâu hay tại quốc gia nào nhưng phổ biến nhất là tại vùng ôn đới, nhiệt đới hay cận nhiệt đới. Trung bình cứ khoảng 100 người bệnh mỗi năm được phát hiện tại Mỹ.

Những dấu hiệu bệnh phong cùi thường gặp

Bệnh phong thường lây lan qua da và đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp với những chất xuất tiết như nước miếng hay nước mũi…của người bệnh mà chứa vi khuẩn. Có khá nhiều vị tu nữ, thầy thuốc hay nhân viên y tế chăm sóc cho bệnh nhân nhưng cũng không hề bị lây bệnh

Vi khuẩn bệnh phong cùi tăng sinh rất chậm trong cơ thể, chúng thường sản sinh trong 2 tuần lễ. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ vài năm đến hơn 10 năm. Nến rất khó để bệnh nhân phát hiện ra mắc bệnh khi nào, đến khi lộ diện thì cơ thể đã đầy những vi khuẩn.

Khi đó người bệnh sẽ xuất hiện những dấu hiệu bệnh phongcùi là những vết biến màu trên da, không có cảm giác nóng lạnh. Những vết trên da có thể chỉ là lốm đốm dăm ba chỗ và có chứa rất ít vi khuẩn hoặc cũng có thể xuất hiện trên khắp cơ thể và đầy những vi khuẩn

Ở mặt bệnh nhân thường xuất hiện nhưng nốt sần sùi từng cục nhỏ, mũi xẹp xuống khiến cho mặt bị biến dạng.

Xuất hiện các u cục tại các dây thần kinh ngoại vi, gần với các khớp xương như khuỷu tay, cổ tay hay đầu gối. Những cục này thường có thể sờ thấy qua da và hơi đau. Bởi vậy mà khi đi khám bệnh thầy thuốc sẽ sờ nắn khuỷu tay người bệnh xem có triệu chứng đau hay sưng không

Tuy nhiên nếu bệnh phong cùi không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì bệnh có thể gây ra những biến chứng khác như:

Do da không còn cảm giác nên bệnh nhân thường hay bị phong hoặc bị thương tích tại các đầu ngón tay chân mà họ không biết. Rồi những vết thương bội nhiễm với những loại vi khuẩn khác, các tế bào tiêu hao, hủy hoại xương làm cho các ngón tay và ngón chân bị ngắn lại. Bởi vậy mà ngày xưa người ta thường cho rằng bệnh phong cùi sẽ làm rụng dần các ngón tay chân nhưng thực chất là nó bị ngắn đi

Sự tổn thương thần kinh ngoại vi khiến cho bàn tay chân còn không cử động được, co quắp hoặc bị cứng lại. Điều này khiến cho vận động của người bệnh ở trên khó khăn và không thể tự cầm đồ vật được.

  • Thủng loét bàn chân và bị nhiễm độc
  • Tổn thương giác mạc, tăng nhãn áp, mờ đục. mắt khô, không chớp mắt được khiến cho mắt dễ bị mù lòa hay bị khiếm thị
  • Nam giới khó xuất tinh và có nguy cơ thị vô sinh
  • Rụng lông mày, lông mi nhưng không rụng tóc
  • Những biến chứng kể trên do bệnh phong có thể khiến cho người bệnh dễ bị tàn tật và đối mặt với những nguy hiểm từ bệnh gây nên.

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh phong

Với bệnh phong cùi thì rất khó phân biệt được những biến chứng và sự tiến triển tự nhiên của bệnh. Bản thân vi khuẩn phong gây độc cho tổ chức và cũng không tạo ra một số độc tố nào. Tuy nhiên trong bệnh phong thể u nặng sẽ xuất hiện nhiều biến chứng do sự lan tỏa của vi khuẩn phong trong các tổ chức. Những biến chứng này bao gồm:

Biến chứng do sự xâm nhập, lan tỏa của vi khuẩn phong cùi vào các tổ chức

Những biến chứng này thường gặp ở bệnh nhân phong thể nhiều vi khuẩn bao gồm viêm họng, viêm mũi, viêm mống mắt, viêm cung mạc, viêm đốt ngón, sưng hạch, viêm tuyến lệ và những bệnh lý cơ. Sự hiện diện của vi khuẩn phong trong các tổ chức bị bệnh thường gắn liền với tình trạng viêm cấp của các đợt phản ứng phong loại.

Bệnh phong cùi ảnh hưởng rất nhiều đến cơ thể

Biến chứng suy giảm hệ miễn dịch:

Những biến chứng do sự nhân lên của vi khuẩn và do phản ứng phong là do suy giảm hệ miễn dịch. Tuy nhiên có hai biến chứng thường gặp là nhiễm khuẩn và thoái hóa bột.

Biến chứng tổn thương thần kinh:

Có ba chức năng sinh lý của thần kinh bao gồm vận động, cảm giác và tự động mà chúng có thể bị tác động ngang nhau sau khi bị tổn thương thần kinh. Nhưng biến chứng thần kinh cảm giác luôn là nặng nhất và sớm nhất. Hiếm hơn là tổn thương vận động và không bị mất cảm giác và phổ biến nhất là tổn thương thần kinh ở các mức độ khác nhau.

Biến chứng thứ phát sau khi bị mất cảm giác, liệt và rối loạn chức năng thực vật.

Biến chứng này ảnh hưởng rất nhiều đến bệnh phong mà các thầy thuốc rất khó khăn trong việc phòng ngừa. Chúng có thể gây hoại tử các tổ chức, viêm mô tế bào và loát gan chân thứ phát do vi khuẩn và viêm xương tủy xương, mất các ngón bàn tay chân tiến triển.

Các biện pháp điều trị bệnh phong cùi hiệu quả

Hiện nay các bác sĩ thường chỉ định sử dụng những loại thuốc sau để điều trị bệnh phong: Ethionamide, Dapsone, Cloaimine và Rifampin. Ngoài ra các bác sĩ sẽ chỉ định dùng Aspirin, Thalidomide và Prednisone thường để kiểm soát được tình trạng viêm chẳng hạn như viêm phong hồng ban dạng nút.)

Lời khuyên của nhân viên y tế.

Nếu thấy những dấu hiệu của bệnh phong cùi thì cần phải báo cho bác sĩ để được xử lý kịp thời, đặc biệt là sau khi bạn tiếp xúc với vi trùng gây bệnh phong. Hiện nay tại mỗi nơi sẽ có chương trình chống phong của quốc gia. Do vậy nếu nghi ngờ bị bệnh phong thì người bệnh nên đi khám bác sĩ hay tại những trung tâm chuyên khoa như bệnh viện da liễu để được xử lý kịp thời.

Về phòng bệnh phong cùi như thế nào?

Hiện nay đã có vắc xin BCG và thuốc viên Dapsone đã có một thời ký được sử dụng nhưng công hiệu rất giới hạn và ít được áp dụng.

  • Hiện nay bệnh phong xảy ra tại một số quốc gia, do bệnh rất ít lây lan nên bộ y tế thường khuyến cáo người bệnh:
  • Rửa tay sạch sẽ trước và sau khi tiếp xúc với bệnh nhân
  • Không được tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi và miệng của bệnh nhân
  • Tìm hiểu rõ ràng nguyên nhân và sự phát triển của bệnh.

Với phương pháp điều trị hiện nay thì bệnh phong không còn là mối nguy hiểm với xã hội. Tuy nhiên mặc dù được điều trị khỏi nhưng bệnh vẫn có thể để lại di chứng về thể chất lẫn tinh thần cho nạn nhân. Bởi vậy họ cần được chăm sóc, giúp đỡ của xã hội, mọi người trong việc phục hồi chức năng…

Bình Luận Facebook