Bệnh đa hồng cầu là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh đa hồng cầu hiện nay không phải là bệnh phổ biến, hầu hết người bệnh còn không nắm rõ được thông tin về bệnh này. Nhằm cung cấp thông tin cho bạn đọc, mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây nhé.

Bệnh đa hồng cầu được biết đến là căn bệnh khá nguy hiểm, tuy nhiên bệnh diễn biến khá chậm do vậy nếu như phát hiện và có phác đồ điều trị sớm thì người bệnh vẫn có thể kéo dài được sự sống. Để nắm rõ hơn thì các thầy cô dược sĩ của các Trường Cao Đẳng Y Tế Thành Phố Hồ Chí Minh đã có những chia sẻ sau đây:

Bệnh đa hồng cầu là gì?

Tổng quan về bệnh đa hồng cầu

Bệnh đa hồng cầu là một căn bệnh ác tính của tế bào máu, hay còn gọi là một loại ung thư máu, do một tế bào bị thay đổi gen trong cơ thể. Thông thường khi bước vào độ tuổi trưởng thành thì mỗi người có khoảng 1m3 máu và có khoảng 3,7 – 4 triệu tế bào hồng cầu. Trong đó nếu như các tế bào hồng cầu vượt quá ngưỡng 5 triệu hồng cầu thì sẽ được gọi là bệnh đa hồng cầu. Tình trạng này sẽ khiến cho máu bị cô đặc, dẫn đến sự lưu thông máu đình trệ hay bị tắc nghẽn trong hệ tuần hoàn. Căn bệnh này rất hiếm gặp ở trẻ em và phổ biến hơn cả là người lớn trên 50 tuổi. Tỉ lệ nam giới người mắc bệnh thường cao hơn nữ giới.

Bệnh đa hồng cầu hiện nay được chia thành 2 loại : nguyên phát và thứ phát

  • Bệnh đa hồng cầu thứ phát: thường gây ra những phản ứng với các yếu tố khác hoặc những điều kiện cơ bản thúc đẩy sản xuất hồng cầu
  • Bệnh đa hồng cầu nguyên phát: Với bệnh này thì sẽ làm gia tăng các tế bào hồng cầu do các vấn đề cố hữu trong quá trình sản xuất hồng cầu.

Nguyên nhân gây bệnh đa hồng cầu là gì?

Với mỗi loại bệnh đa hồng cầu nguyên phát hay thứ phát thì sẽ có những nguyên nhân khác nhau. Với bệnh đa hồng cầu nguyên phát thì những bất thường trong sản xuất hồng cầu gây ra sự gia tăng số lượng hồng cầu. Còn với bệnh hồng cầu hồng phát thì những yếu tố bên ngoài sản xuất hồng cầu như ngưng thở khi ngủ, thiếu oxy hay xuất hiện khối u…có thể dẫn đến bệnh đa hồng cầu.

Nguyên nhân đa hồng cầu nguyên phát :

Nguyên nhân gây bệnh thường do những đột biến của các tế bào gốc tạo máu, từ đó làm giảm khả năng hạn chế được tế bào máu trong cơ thể, đặc biệt là các tế bào hồng cầu. Mặc dù khoa học hiện nay vẫn chưa tìm ra được những bằng chứng cho thấy sự đột biến ở gen JAK2 trong các tế bào gốc ở tủy xương thế nhưng bệnh thường liên quan đến đột biến gen mà không phải bệnh di truyền thì nó chỉ xảy ra ở tế bào gốc không phải những tế bào như trứng và tinh trùng.

Nguyên nhân gây bệnh đa hồng cầu thứ phát

Bệnh đa hồng cầu thứ phát được xác định nguyên nhân do tăng sản xuất Erythropoietin, do sự đáp ứng với tình trạng thiếu oxy mãn tính hay do khối u tiết Erythropotein. Cụ thể như sau:

Do khối u tiết Erythropoietin

Những khối u có thể giải phóng được một lượng lớn Erythropoietin phổ biến như sau:

  • Ung thư thận – ung thư biểu mô tế bào thận
  • Ung thư gan – ung thư các biểu mô tế bào gan
  • Ung thư tuyến thượng thận – adenocarcinomas

Khối u tử cung

Thỉnh thoảng những u nang thận lành tính và tắc nghẽn thận cũng có thể tiết ra được thêm erythropoietin gây nên bệnh đa hồng cầu

  • Thiếu oxy mãn tính
  • Những tình trạng phổ biến gây thiếu oxy mạn tính như các bệnh phổi mãn tính là:
  • Khí phế thũng và viêm phế quản mãn tính được gọi chung là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay hội chứng hypoventilation
  • Bệnh tim mãn tính, ( suy tim sung huyết hay chảy máu bất thường từ phải sang trái tim
  • Tăng huyết áp phổi
  • Ngưng thở khi ngủ

Với người sống ở độ cao lớn thì nguy cơ mắc bệnh đa hồng cầu cao hơn. Bởi lúc đó tình trạng sản xuất những tế bào hồng cầu tăng lên xảy ra để bù cho lượng oxy xung quanh thấp và oxy hóa mô không đủ.

Những khuyết tật bẩm sinh hiếm gặp trong phân tử hemoglobin chẳng hạn như thiếu 2, 3 BPG có thể dẫn đến tình trạng áp lực oxy cao hơn bởi hemoglobin. Với tình trạng này thì oxy được giữ chặt bởi hemoglobin và ít được giải phóng từ hemoglobin đến các mô. Điều đó sẽ dẫn đến việc cung cấp oxy kém và là nguyên nhân gây ra bệnh đa hồng cầu.

Những triệu chứng bệnh đa hồng cầu hiện nay

Bệnh đa hồng cầu diễn biến khá âm thầm và thường không gây ra bất cứ triệu chứng bất thường trong nhiều năm. Hoặc khi triệu chứng xuất hiện nhẹ khiến cho bạn dễ bị bỏ qua và chỉ khi xét nghiệm máu định kỳ thì bạn mới phát hiện ra được bệnh này.

Do vậy bạn cần phải bỏ túi những dấu hiệu bệnh đa hồng cầu mà chúng tôi chia sẻ dưới đây để phát hiện bệnh sớm điều trị kịp thời tình trạng hình thành cục máu đông. Những triệu chứng bệnh đa hồng cầu cao gồm:

  • Giảm cân nhanh chóng
  • Mệt mỏi, khó tập trung
  • Khó thở khi nằm xuống
  • Ngứa
  • Nhanh đầy bụng,
  • Cơ thể suy nhược, chóng mặt
  • Hay đổ mồ hôi nhiều
  • Chảy máu và bầm tím

Nhưng khi bệnh đa hồng cầu tiến triển và máu của bạn trở lên nhớt với nhiều tế bào hồng cầu hơn thì người bệnh sẽ xuất hiện những triệu chứng nghiêm trọng sau đây:

  • Đau xương
  • Sưng khớp
  • Chảy máu nặng từ những vết cắt nhỏ
  • Chảy máu nướu răng
  • Cảm giác nóng rát ở bàn tay hay bàn chân của bạn

Đa số những triệu chứng này có thể do bệnh khác gây nên do vậy việc chẩn đoán bệnh đúng là điều rất quan trọng

Nhiều người thắc mắc bệnh đa hồng cầu có nguy hiểm không? Như ở trên chúng tôi đã nói, bệnh đa hồng cầu là một bệnh ung thư máu do vậy nó khá nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến tính mạng nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Cách chữa bệnh đa hồng cầu như thế nào?

Hiện nay để điều trị bệnh đa hồng cầu hiệu quả thì phải dựa vào nguyên nhân gây bệnh. Với bệnh đa hồng cầu nguyên phát mục tiêu điều trị là làm giảm bớt lượng máu trong cơ thể. Theo đó bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp trích máu hoặc dùng thuốc để làm giảm số lượng hồng cầu trong máu:

Với phương pháp rút máu:

Phương pháp này được áp dụng với người bệnh trẻ tuổi hay bệnh nhân đang ở thể nhẹ. Thế nhưng phương pháp này cũng làm tăng nguy cơ thiếu sắt trong cơ thể, không kiểm soát được số lượng tiểu cầu và gây nên chứng rối loạn huyết động ở một số người bệnh.

Phương pháp điều trị bệnh bằng thuốc:

Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh đa hồng cầu

Với người có nguy cơ thấp thì các bác sĩ sẽ  chủ yếu điều trị nhằm ngăn nguy cơ hình thành các cục máu đông thấp bao gồm sử dụng aspirin và thủ thuật được gọi là chích máu tĩnh mạch

  • Khi dùng Aspirin liều thấp sẽ làm ảnh hưởng đến lượng tiểu cầu trong máu từ đó làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông
  • Chích máu tĩnh mạch : bác sĩ sẽ sử dụng kim tiêm, lấy một lượng nhỏ máu trong các tĩnh mạch của bạn. Như vậy nó sẽ làm giảm được số lượng hồng cầu. Thông thường mỗi tuần phải điều trị một lần và thay đổi kế hoạch cho đến khi lượng hematocrit trở về mức độ bình thường

Với người có nguy cơ cao thì ngoài hai cách trên. Các bác sĩ sẽ có liệu pháp điều trị chuyên biệt hơn như sử dụng một số loại thuốc khác bao gồm:

  • Busulfan: thuốc này được dùng để điều trị bệnh bạch cầu, nhưng nó thường được sử dụng ngoài nhãn nhằm điều trị bệnh đa hồng cầu nguyên phát
  • Hydroxyurea: Đây là thuốc ung thư giúp có thể ngăn lại tình trạng tạo ra quá nhiều tế bào hồng cầu. Đồng thời làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông
  • Roxolitinib : Đây là thuốc dùng để điều trị bệnh đa hồng cầu nguyên phát, thay thế khi người bệnh không thể dung nạp được hydroxyurea hay thuốc không làm giảm đủ lượng máu trong cơ thể bạn.

Bệnh đa hồng cầu nên ăn gì?

Ngoài phương pháp điều trị kể trên thì chế độ dinh dưỡng cũng rất quan trọng với những bệnh nhân bị đa hồng cầu. Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh đa hồng cầu nên ăn những thực phẩm tuân thủ nguyên tắc sau:

  • Cân bằng lượng calo trong cơ thể, bổ sung nguồn vitamin, protein và khoáng chất hợp cho cơ thể nhằm duy trì hoạt động bình thường mà không gây nên tình trạng thừa cân. Nhìn chung bạn hãy bổ sung thực phẩm giàu protein, trái cây, ngũ cốc, rau và những thực phẩm từ sữa ít béo…
  • Bên cạnh đó người bệnh nên hạn chế những thực phẩm giàu Natri. Bởi lượng máu trong cơ thể tăng sẽ làm tăng nguy cơ huyết áp cao ở người bệnh. Do vậy việc hạn chế Natri sẽ giúp bạn kiểm soát được huyết áp tốt hơn bằng cách
  • Giảm muối vào lượng thức ăn khi nấu và trên àn ăn
  • Một số thực phẩm giàu natri như thịt xông khói, xúc xích, thịt nguội, khoai tây chiên, thực phẩm đông lạnh và súp. Bên cạnh đó bạn hãy ưu tiên những loại thực phẩm tươi nguyên chất được chế biến tại nhà và hạn chế muối.

Thông tin bài viết trên đây hi vọng giúp bạn giải đáp thông tin liên quan về bệnh đa hồng cầu. Nếu có thắc mắc gì bạn hãy để lại câu hỏi dưới comment để được giải đáp nhé. Lưu ý thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo không thay thế được lời khuyên của bác sĩ. Bạn nên đi thăm khám để được điều trị bệnh kịp thời.

Bình Luận Facebook